Hoogtepunten van de Andes
21 dagen / 20 nachten
Overzicht
Dit 21-daagse avontuur is het ultieme Peru-ervaring. Je reist van de Pacifische kust helemaal naar het Amazonegebied en komt daarbij door enkele van de meest adembenemende landschappen op aarde.
Beginnen in Lima, waar koloniale charme samensmelt met wereldberoemde gerechten. Vlieg vervolgens naar het zuiden naar Arequipa, een adembenemende witte stad omgeven door vulkanen, en neem de tijd om te wennen aan de hoogte voordat je de ongelooflijke bezienswaardigheden gaat ontdekken. Colca Canyon om condors te zien zweven boven een van 's werelds diepste kloven.
Van daaruit bereik je Titicacameer, dat legendarische hooggelegen meer waar de Uros nog steeds op drijvende rieteilanden wonen, net zoals hun voorouders eeuwen geleden. Een schilderachtige reis met de trein of bus brengt u naar Cusco, De oude Inca-hoofdstad biedt je de tijd om door de geplaveide straatjes te slenteren, fascinerende ruïnes te verkennen en de magie van deze bijzondere stad in je op te nemen.
De Heilige Vallei wacht met zijn terrassen, markten en archeologische schatten op de grote finale: Machu Picchu. Sta vroeg op, zie de eerste zonnestralen boven de citadel opkomen en begrijp waarom deze plek miljoenen mensen fascineert.
Maar we zijn nog niet klaar. Trektocht naar de beroemde Regenboogberg Om die surrealistische kleurstrepen te zien, wandel je naar het turquoise water van Humantay-meer, En dan ruil je de bergen in voor de jungle. Je laatste dagen breng je door diep in de jungle. Amazon bij Tambopata, waarbij ze apen, ara's en misschien zelfs reuzenotters spotten.
Het is veel om te zien, maar we hebben het zo gepland dat je tijd hebt om uit te rusten, zelf op verkenning te gaan en echt contact te maken met elke plek. Dit is geen gehaaste tour, maar een meeslepende reis door alles wat Peru zo bijzonder maakt.
- Duur: 21 dagen
- Aankomst: Dagelijks
- Vertrek: Dagelijks
- Bestemmingen: Lima, Arequipa, Colca Canyon, Puno, Titicacameer, Cusco, Heilige Vallei, Machu Picchu, Rainbow Mountain, Tambopata
Ontbijt (B)
Lunch (L)
Diner (D)
Routebeschrijving
Dag 1:
Aankomst in Lima
Welkom in Peru! Ons team zal u verwelkomen op de internationale luchthaven Jorge Chávez en u naar uw hotel in Miraflores brengen, de meest charmante kustwijk van Lima. Neem de rest van de dag de tijd om te acclimatiseren, de jetlag te verwerken en misschien een wandeling te maken langs de boulevard terwijl de zon ondergaat boven de Stille Oceaan.
Dag 2:
Lima - Stadsrondleiding
Na het ontbijt laten we u zien waarom Lima de "Stad der Koningen" wordt genoemd. We beginnen in het historische centrum, een UNESCO-werelderfgoedlocatie, waar u het imposante Plaza Mayor, de prachtige kathedraal en het San Francisco-klooster met zijn mysterieuze ondergrondse catacomben kunt bewonderen. Vervolgens gaan we naar de boheemse wijk Barranco met zijn kleurrijke straten en artistieke sfeer, en bezoeken we het beroemde Larco Museum om een van de mooiste collecties pre-Columbiaanse kunst ter wereld te bewonderen. We sluiten de dag af met een wandeling over de Miraflores-boulevard, waar u kunt genieten van een adembenemend uitzicht op de Stille Oceaan.
Dag 3:
Vlucht Lima - Arequipa
Ontbijt in het hotel, gevolgd door transfer naar de luchthaven voor uw vlucht naar Arequipa. Arequipa, ook wel bekend als de "Witte Stad" vanwege de prachtige gebouwen van wit vulkanisch gesteente, ligt op 2335 meter hoogte en is omgeven door indrukwekkende vulkanen. Na het inchecken in uw hotel ontmoet u uw gids voor een korte oriëntatie over de komende dagen en handige tips om te wennen aan de hoogte. De rest van de dag is ter vrije besteding om te ontspannen en te acclimatiseren.
Dag 4:
Vrije dag in Arequipa (acclimatisatie)
Vandaag draait alles om rust. Je lichaam heeft tijd nodig om te wennen aan de hoogte, dus er is geen haast. Sla lekker uit, geniet van een ontspannen ontbijt en verken Arequipa op je eigen tempo. Je kunt bijvoorbeeld het Andesheiligdommuseum bezoeken om Juanita, de beroemde Inca-ijsmaagd, te bewonderen, door de levendige San Camilo-markt slenteren of gewoon even ontspannen in een van de gezellige cafés rondom Plaza de Armas. Ons team staat voor je klaar als je aanbevelingen nodig hebt.
Dag 5:
Stadsrondleiding door Arequipa
Nu u geacclimatiseerd bent, is het tijd om Arequipa echt te ontdekken. We verkennen het elegante Plaza de Armas, bezoeken de indrukwekkende kathedraal en stappen binnen in de Kerk van de Sociëteit van Jezus met zijn ingewikkelde mestizo-barokke houtsnijwerken. Het hoogtepunt is het Santa Catalina-klooster, een stad in een stad – een doolhof van geplaveide straatjes, kleurrijke muren en vredige pleinen – waar ooit bijna 500 nonnen woonden. 's Middags gaan we naar de uitkijkpunten Yanahuara en Carmen Alto voor spectaculaire panorama's over de stad en de imposante vulkaan Misti.
Dag 6:
Arequipa naar Colca Canyon naar Chivay
Vandaag staan we vroeg op voor onze reis naar de Colca Canyon. De rit voert ons door het Salinas en Aguada Blanca Nationaal Reservaat, waar u kuddes wilde vicuña's, alpaca's en lama's ziet grazen op de hoogvlakte. We stoppen bij de Patapampa-pas, het hoogste punt op 4910 meter, om foto's te maken en te genieten van het uitgestrekte Andeslandschap. Na de afdaling naar de Colca-vallei komen we aan in het charmante stadje Chivay voor de lunch. De middag is vrij; u kunt het stadje verkennen, de lokale markt bezoeken of ontspannen in de natuurlijke warmwaterbronnen (optioneel). Overnachting in Chivay.
Dag 7:
Colca Canyon, Cruz del Cóndor naar Puno
We vertrekken vroeg om het uitkijkpunt Cruz del Cóndor te bereiken, misschien wel de beste plek ter wereld om Andescondors in vlucht te zien. Deze majestueuze vogels, met een spanwijdte tot wel 3 meter, zweven op de thermische ochtendstromen die opstijgen uit een van de diepste canyons ter wereld, op een diepte van meer dan 3400 meter. Na deze onvergetelijke ervaring bezoeken we enkele traditionele dorpen waar de lokale bevolking nog steeds kleurrijke, geborduurde kleding draagt. We genieten van een lunch voordat we onze reis vervolgen naar Puno aan de oevers van het Titicacameer. Check in en rust uit in uw hotel.
Dag 8:
Puno, eilanden in het Titicacameer
Vandaag verkennen we het legendarische Titicacameer, het hoogstgelegen bevaarbare meer ter wereld op 3812 meter hoogte. We bezoeken eerst per boot de drijvende eilanden van de Uros, een bijzondere gemeenschap die al eeuwenlang op eilanden woont die volledig van totora-riet zijn gemaakt. Je leert hoe ze deze eilanden bouwen en onderhouden en ervaart hun unieke manier van leven. Daarna varen we verder naar het eiland Taquile, beroemd om zijn door UNESCO erkende textieltradities. Hier breien de mannen en hun werk is prachtig. We genieten van een traditionele lunch, bereid door een lokale familie, voordat we laat in de middag terugkeren naar Puno.
Dag 9:
Van Puno naar Cusco (toeristenbus/Andean Explorer-trein/Titicaca-trein)
Een van de mooiste reizen van Zuid-Amerika wacht op u. Of u nu kiest voor de toeristenbus of een van de luxe treinen, de route van Puno naar Cusco doorkruist het indrukwekkende Altiplano met stops bij fascinerende bezienswaardigheden onderweg.
Toeristenbus: Comfortabele eersteklas bus met stops bij het Pukará-museum, de La Raya-pas (4335 m), de indrukwekkende Wiracocha-tempel in Raqchi en de prachtige Andahuaylillas-kerk, ook wel bekend als de "Sixtijnse Kapel van Amerika". Inclusief gids en lunchbuffet.
Andesverkenner: Reis in stijl aan boord van de luxe slaaptrein van Belmond met gastronomische maaltijden, panoramische ramen en onberispelijke service.
Titicaca-trein: Elegante trein met panoramawagon, live entertainment en uitstekende keuken.
Aankomst in Cusco aan het einde van de middag en transfer naar uw hotel in het historische centrum.
Dag 10:
Stadsrondleiding Cusco
De ochtend is vrij om verder te acclimatiseren aan de hoogte van Cusco (3400 m). Maak een rustige wandeling over de Plaza de Armas, neem een kopje coca-thee in een café en geniet van de sfeer van deze ongelooflijke stad waar de Inca-muren nog steeds de straten sieren. 's Middags beginnen we onze rondleiding met de kathedraal, die een schat aan koloniale kunst herbergt en het beroemde schilderij "Het Laatste Avondmaal" met een cavia. Vervolgens bezoeken we Qorikancha, ooit de rijkste tempel van het Inca-rijk, die voor de komst van de Spanjaarden met goud was bedekt. We vervolgen onze weg naar het indrukwekkende fort Sacsayhuamán met zijn massieve zigzagmuren, en de nabijgelegen bezienswaardigheden Qenqo, Puca Pucara en de watertempel van Tambomachay.
Dag 11:
Vrije dag in Cusco
Een dag om Cusco in je eigen tempo te verkennen. Verdwaal in de smalle straatjes van San Blas, de ambachtswijk vol werkplaatsen en galerieën. Bezoek het Inca Museum of het Museum voor Pre-Columbiaanse Kunst. Ga op schattenjacht op de markten. Of ga gewoon zitten op de Plaza de Armas en kijk naar de mensen die voorbijlopen. Als je avontuurlijk bent ingesteld, kunnen we paardrijden, mountainbiken of een kookcursus voor je regelen (tegen meerprijs).
Dag 12:
Van Cusco naar de Heilige Vallei (Pisac en Ollantaytambo)
We dalen af naar de Heilige Vallei van de Inca's, een vruchtbare strook die het agrarische hart van het rijk vormde. Onze eerste stop is Pisac, waar een van Peru's meest levendige ambachtsmarkten plaatsvindt. Bekijk textiel, keramiek, sieraden en meer, voordat u de indrukwekkende Inca-ruïnes bezoekt, hoog boven de stad gelegen met een prachtig uitzicht over de terrasvormige heuvels. Na een lunchbuffet met uitzicht op de rivier de Urubamba, rijden we verder naar Ollantaytambo. Deze levende Inca-stad is sinds de 13e eeuw onafgebroken bewoond en het enorme tempelcomplex en fort behoren tot de best bewaarde in Peru. Overnachting in de Heilige Vallei.
Dag 13:
Heilige Vallei (Maras, Moray, Salineras en Chinchero)
Nog een dag vol wonderen in de Heilige Vallei. We beginnen in Moray, een fascinerende plek waar de Inca's cirkelvormige landbouwterrassen aanlegden die verschillende microklimaten creëerden – in feite een oud agrarisch laboratorium. Vervolgens bezoeken we de zoutmijnen van Maras, waar duizenden ondiepe bassins al sinds de Incatijd worden gebruikt voor de zoutwinning, wat een surrealistisch wit-roze landschap heeft gecreëerd dat langs de berghelling naar beneden loopt. Na een lunch met panoramisch uitzicht bezoeken we Chinchero, een traditioneel weefdorp waar lokale vrouwen eeuwenoude technieken voor natuurlijk verven en textielbewerking demonstreren, methoden die van generatie op generatie zijn doorgegeven. We keren terug naar uw hotel in de Heilige Vallei.
Dag 14:
Heilige Vallei naar Aguas Calientes (trein naar Machu Picchu)
Na het ontbijt wordt u naar station Ollantaytambo gebracht, waar u aan boord gaat van de Vistadome-trein naar Aguas Calientes. Deze schilderachtige reis volgt de kolkende Urubamba-rivier terwijl deze zich een weg baant door een indrukwekkende kloof, waarbij het landschap verandert van Andesgebergte naar nevelwoud. De panoramische ramen van de trein zorgen ervoor dat u niets mist. Aankomst in Aguas Calientes, de toegangspoort tot Machu Picchu, en transfer naar uw hotel. De middag is vrij om dit bijzondere stadje te verkennen, de ambachtsmarkt te bezoeken of te ontspannen in de natuurlijke warmwaterbronnen waaraan de stad haar naam dankt.
Dag 15:
Van Machu Picchu naar Cusco
De dag waar je naar hebt uitgekeken. Sta vroeg op voor een licht ontbijt en neem vervolgens de bus over de kronkelende weg naar Machu Picchu. Het betreden van de citadel terwijl de ochtendmist optrekt, is ronduit magisch. Je gids leidt je in 2-3 uur door de belangrijkste sectoren en vertelt je over de mysteries van deze buitengewone plek: de Tempel van de Zon, de Intihuatana-steen, de Kamer van de Drie Ramen en meer. Je volgt de route die voor jouw bezoek is uitgekozen. Bij een reservering vooraf garanderen we Route 2, de beste optie omdat deze de meest iconische uitzichtpunten en gebieden van de citadel omvat. Als Route 2 niet beschikbaar is, bieden we alternatieve routes aan die nog steeds de hoogtepunten van Machu Picchu laten zien. Daarna heb je vrije tijd om zelf op verkenning te gaan, rustige plekjes te vinden en alles in je op te nemen. Voor wie van tevoren heeft gereserveerd, bieden optionele beklimmingen naar Huayna Picchu of de Machu Picchu-berg nog spectaculairdere uitzichten. 's Middags daal je af naar Aguas Calientes, neem je de Vistadome-trein terug naar Ollantaytambo en reis je verder per voertuig naar Cusco.
Dag 16:
Cusco, Palcoyo of Vinicunca Regenboogberg
We vertrekken heel vroeg (rond 4:00 uur 's ochtends) naar een van de meest fotogenieke natuurwonderen van Peru: de Regenboogberg. Na ongeveer 3 uur rijden door het Andeslandschap stoppen we voor het ontbijt in een lokale gemeenschap. Daarna begint de trektocht van ongeveer 2 uur op grote hoogte naar de top op 5200 meter. De inspanning is de moeite waard: voor je ligt een berg geschilderd in onmogelijke strepen rood, geel, groen en turkoois, het resultaat van minerale afzettingen die duizenden jaren aan de oppervlakte zijn gekomen. Neem de tijd om foto's te maken en je te verwonderen over de kunst van de natuur. We dalen af, genieten van een lunchpakket en keren aan het begin van de avond terug naar Cusco.
Dag 17:
Cusco, Humantay-meer
We staan weer vroeg op, maar geloof ons, het is de moeite waard. We rijden ongeveer 3 uur naar Soraypampa en passeren daarbij prachtige Andeslandschappen. Vanaf daar wandelen we zo'n 1,5 tot 2 uur naar het Humantay-meer op 4200 meter hoogte. Het meer is adembenemend: een intense turquoise kleur, genesteld onder de met sneeuw bedekte Humantay-piek. Neem de tijd om van het uitzicht te genieten, foto's te maken en de kracht van deze heilige plek te voelen. We dalen af, lunchen en keren 's middags terug naar Cusco, waar we ruim de tijd hebben om uit te rusten voor het jungle-avontuur van morgen.
Dag 18:
Vlucht Cusco naar Puerto Maldonado naar Tambopata
Verruil de bergen voor de jungle. Na het ontbijt wordt u naar de luchthaven gebracht voor uw vlucht naar Puerto Maldonado, de toegangspoort tot het Tambopata Nationaal Reservaat in het zuidelijke Amazonegebied. Bij aankomst brengen we u naar het kantoor van onze lodge, waar u uw bagage kunt achterlaten – pak licht voor de jungle. Vervolgens stapt u aan boord van een gemotoriseerde kano voor een schilderachtige tocht over de Madre de Dios-rivier, waarbij u al vogels en misschien wel kaaimannen langs de oevers kunt spotten. U arriveert bij uw junglelodge, waar u zich kunt installeren met een tropisch welkomstdrankje en kunt lunchen. 's Middags maakt u uw eerste junglewandeling met een natuurgids die u kennis laat maken met de ongelooflijke biodiversiteit van de Amazone. Diner in de lodge, gevolgd door een optionele nachtexcursie om kaaimannen te spotten en de jungle in het donker te ervaren.
Dag 19:
Tambopata, excursie naar het Sandoval-meer
Vroeg ontbijt om optimaal te profiteren van de beste tijd om vogels te spotten. Excursie naar het Sandovalmeer, gelegen in het Tambopata Nationaal Reservaat. Na een wandeling van ongeveer 3 km door het bos varen we in traditionele kano's over dit prachtige meanderende meer, de habitat van reuzenotters, apen, kaaimannen, piranha's en een ongelooflijke verscheidenheid aan vogels. Picknicklunch aan de oever van het meer. Terugkeer naar de lodge halverwege de middag. Vrije tijd om uit te rusten in uw kamer of in de hangmatten. 's Middags een etnobotanische activiteit om meer te leren over medicinale planten die door inheemse gemeenschappen worden gebruikt. Diner en een nachtelijke activiteit om junglegeluiden te identificeren.
Dag 20:
Tambopata, ara-kleilikplaats en bladerdak
Heel vroeg in de ochtend, na een kop koffie of thee, vertrek naar een kleilikplaats voor papegaaien en ara's, waar deze kleurrijke vogels bij zonsopgang samenkomen om mineraalrijke klei te eten. Een uniek natuurspektakel met honderden vogels van verschillende soorten. Terug naar de lodge voor het ontbijt. Halverwege de ochtend kunt u de boomtoppenwandeling ervaren, een systeem van hangbruggen en platforms op 30 meter hoogte waarmee u het leven in de boomtoppen kunt observeren, inclusief apen, toekans en andere soorten die vanaf de grond moeilijk te zien zijn. Lunch in de lodge. 's Middags een kanotocht om op piranha's te vissen met traditionele technieken. Speciaal afscheidsdiner.
Dag 21:
Tambopata naar Puerto Maldonado naar Lima, vertrek
Word nog een laatste keer wakker met de geluiden van de jungle. Na het ontbijt maakt u een korte wandeling rond de lodge en stapt u vervolgens aan boord van de boot voor de terugreis naar Puerto Maldonado. Houd onderweg uw ogen open voor wilde dieren die u mogelijk gemist heeft. In het stadje heeft u wellicht tijd om de lokale fruitmarkt te bezoeken en wat exotisch Amazonefruit te proeven. Transfer naar de luchthaven voor uw vlucht naar Lima, waar ons team u zal helpen met uw aansluiting op uw internationale vlucht naar huis. Vaarwel, Peru!
Inbegrepen
Inbegrepen
- Persoonlijke assistentie op alle luchthavens en stations.
- Alle transfers die in het reisschema worden vermeld, zijn in privévervoer.
- 20 overnachtingen in geselecteerde hotels en lodges
- Dagelijks ontbijt in alle hotels en lodges.
- 6 lunches zoals aangegeven: Colca Canyon (dag 6), Colca naar Puno (dag 7), Titicacameer (dag 8), reis van Puno naar Cusco (dag 9), Heilige Vallei Pisac/Ollantaytambo (dag 12), Heilige Vallei Maras/Moray (dag 13)
- Volpension in Tambopata: Dag 18 (lunch, diner), Dag 19 (ontbijt, lunch, diner), Dag 20 (ontbijt, lunch, diner), Dag 21 (ontbijt)
- Alle genoemde rondleidingen en excursies worden begeleid door professionele, tweetalige gidsen.
- Vistadome-treinkaartjes Ollantaytambo naar Aguas Calientes naar Ollantaytambo
- Buskaartjes Aguas Calientes naar Machu Picchu naar Aguas Calientes
- Toegangsticket voor Machu Picchu met toegewezen route
- Toeristenbus OF Andean Explorer-trein OF Titicaca-trein van Puno naar Cusco (afhankelijk van de gekozen optie)
- Toegangsprijzen voor alle genoemde archeologische vindplaatsen en attracties
- Alle excursies en activiteiten in Tambopata, inclusief boottransfers.
- Reispakket en informatiemateriaal
- 24/7 reisassistentie gedurende uw hele reis.
Niet inbegrepen
- Internationale vluchten
- Binnenlandse vluchten (Lima-Arequipa, Cusco-Puerto Maldonado, Puerto Maldonado-Lima)
- Luchthavenbelasting bij vertrek (indien van toepassing)
- Maaltijden en dranken die niet in het programma vermeld staan.
- Diners tijdens de hele tour (behalve in Tambopata)
- Fooien voor gidsen, chauffeurs en hotel-/lodgepersoneel
- Persoonlijke uitgaven of diensten die niet gespecificeerd zijn
- Toegangskaartje voor Huayna Picchu/Machu Picchu (moet van tevoren worden aangevraagd)
- Ingang van de warmwaterbronnen in Chivay en Aguas Calientes
- Optionele activiteiten tijdens vrije dagen
- Reis- en annuleringsverzekering
- Gelekoorts vaccinatie
- Diensten die niet in het reisschema zijn vermeld
Belangrijke opmerkingen:
- Acclimatisatie aan de hoogte: Deze reisroute is ontworpen voor geleidelijke acclimatisatie. Volg de aanwijzingen van uw gids op, drink voldoende water, vermijd alcohol tijdens de eerste dagen en overbelast uzelf niet. Coca-thee kan helpen!
- Machu Picchu-routes: De Peruaanse overheid wijst bezoekroutes toe op basis van het tijdstip van binnenkomst. Deze routes kunnen niet worden gewijzigd, maar ze omvatten allemaal de belangrijkste bezienswaardigheden van de citadel.
- Regenboogberg (dag 16): Deze trektocht bereikt een hoogte van 5200 meter en vereist een redelijke conditie. Het weer kan onvoorspelbaar zijn – de excursie kan worden aangepast als de omstandigheden onveilig zijn. Palcoyo wordt aangeboden als een lager gelegen alternatief met vergelijkbare kleurrijke landschappen.
- Humantay-meer (dag 18): Een gematigde wandeling naar een hoogte van 4200 meter. Wandelstokken zijn handig en kunnen ter plaatse worden gehuurd.
- Paklijst voor Tambopata: Reis licht naar de jungle. Neem ademende shirts en broeken met lange mouwen, een regenjas, zonnebrandcrème, insectenwerend middel, een zaklamp en een verrekijker mee (indien beschikbaar). Laat grote koffers achter in Puerto Maldonado.
- Gelekoortsvaccinatie: Sterk aanbevolen voor het Amazonegebied. Raadpleeg uw arts ten minste 10 dagen voor vertrek.
- Flexibiliteit: De volgorde van de bezoeken kan variëren als gevolg van weersomstandigheden, lokale omstandigheden of operationele vereisten. We zorgen er altijd voor dat u alles ervaart wat inbegrepen is, zonder concessies te doen aan de kwaliteit.
- Reserveringen: Boek vroeg, vooral voor reizen tijdens het hoogseizoen (mei tot september) en voor toegangsbewijzen voor Huayna Picchu of Machu Picchu Mountain, die maanden van tevoren uitverkocht zijn.
- Fysieke conditie: Een redelijke conditie is vereist. Sommige dagen omvatten flink wat wandelen en hoogteverschillen. Informeer ons alstublieft over eventuele gezondheidsproblemen, zodat we de nodige maatregelen kunnen treffen.
Weet je het nog niet zeker? Ontdek onze beste reistips.
We laten je de belangrijkste historische en culturele wortels van Peru zien.
Tijdens deze negendaagse rondreis nodigen we u uit om Tambopata te bezoeken, een nationaal reservaat.
Tijdens deze dertiendaagse reis verkennen we verschillende schatten van de Andes…
Dit is de snelste manier waarop we een bezoek aan zowel het historische Cusco als Machu Picchu kunnen aanbieden.
Dit reisarrangement is speciaal ontworpen voor reizigers die van avontuur houden!
Dit pakket toont de diverse landschappen van Peru, van de Andes tot Bolivia.
Dit reisarrangement is een geweldig alternatief voor wie Cusco wil verkennen.
Dit pakket laat u kennismaken met de diverse landschappen van Peru, van de ruige Andes tot…
Een werkelijk romantische vakantie die alle wonderen en schoonheid van Peru omvat...
Dit pakket laat u kennismaken met de diverse landschappen van Peru, van de ruige Andes tot…
Een exclusieve ervaring die twee van 's werelds meest gekoesterde wereldwonderen combineert.